Nova era filmske muzike: Kada partiture nastaju prije prvog kadra

Ove godine najbolje ocijenjene kompozicije filmske muzike obuhvataju širok spektar zvukova i stilova, ali ako postoji jedan zajednički element koji ih ujedinjuje, to je  da su kompozitori pozvani da počnu s pisanjem muzike čak prije nego što je režiser uopće počeo sa snimanjem.

Ovo je rastući i dobrodošao trend među kompozitorima koji su decenijama unazad angažovani tek u postprodukciji, često sa samo dvije sedmice da napišu velike količine muzike, uz nadu da će ona u konačnici i zadovoljiti potrebe filma. To dodatno vrijeme omogućava umjetnicima luksuz dugih diskusija i nijansiraniji pristup komponiranju složenih filmskih partitura.

Simon Franglen i “Avatar: Fire and Ash”

Simon Franglen napisao je svoju prvu temu za “Avatar: Fire and Ash” (Avatar: Vatra i pepeo) prije više od sedam godina, dok je režiser James Cameron još snimao drugi i treći dio trilogije, a posljednje dvije i po godine posvetio je isključivo komponovanju muzike za svoj više od tri sata dug film.

“Morala je to biti nova muzika. Morale su postojati nove boje i teksture,” kaže kompozitor. Angažovao je 100 muzičara i horove do 80 glasova koji pjevaju na izmišljenom Na’vi jeziku planeta Pandore, a morao je čak osmisliti i nove muzičke instrumente koje u filmu sviraju pripadnici nomadskg Naroda Wind Trader (Trgovci vjetrom).

“Ovo je stara dobra filmska epska muzika, a orkestar je ključni dio doživljaja ovog blokbastera,” dodaje Franglen. Cameron smatra da su “muzičari jednako važni kao i glumci u smislu emocije koju unose u film.”

Nicholas Britell i “Jay Kelly”

Režiser Noah Baumbach angažovao je kompozitora Nicholasa Britella više od šest mjeseci prije nego što je počeo snimati film “Jay Kelly.” “Bila je to zapravo dvogodišnja serija razgovora i istraživanja,” kaže Britell. “Od samog početka, Noah je želio da muzika bude jedna od važnih karakteristika filma. Želio je ‘pravu filmsku muziku’.”

Britell svira klavir tokom cijele muzičke teme filma, ali radi se o posebnom instrumentu: “felt piano,” gdje je filc postavljen između čekića i žica, što daje mekši, pomalo prigušeni zvuk. “To je postalo metafora za Jayev put, ideja da postoji ljepota, ali i suzdržanost, potraga koja ne izražava u potpunosti sve što bi mogla.”

Baumbach je čak pozvao Britella na set u Toskani, gdje je svirao svoje teme glumcima i ekipi.

Bryce Dessner i “Train Dreams”

Bryce Dessner je također angažovan prije početka snimanja filma “Train Dreams”  (Snovi o vozu”. On nije imao samo scenario, već je gledao i dnevne snimke dok je komponovao. “Želio sam da muzika ima vremena da se razvije,” kaže Dessner. Glavna tema filma je bila petominutna kompozicija za gudače, poput arije koja nikada ne završava svoju rečenicu, melodija koja stalno počinje i staje, kao analogija za život Roberta Grainiera.”

Dessner svira gitaru i klavir, angažovao je gudački kvartet iz Oregon Symphony i snimio veći dio muzike sa “vrlo analog osjećajem, u starim studijima koji ne rade filmsku muziku, sa mnogo starih ribbon mikrofona i  klavira koji jedva da su bili uštimani – vrsta instrumenta koju biste pronašli u dnevnoj sobi vaše bake.”

David Letellier (Kangding Ray) i “Sirat”

Francuski kompozitor David Letellier (poznat kao Kangding Ray) proveo je godinu i po u razgovorima s režiserom Oliverom Laxeom i stvaranju elektronske muzike prije nego što je Laxe počeo snimati film o rave kulturi u Sahari, “Sirat” u Španiji. Letellier je svoju techno-dance muziku svirao stotinama puta na rave događajima širom svijeta; ovo je njegov drugi filmski soundtrack.

“Rave muzika je ono što radim svakog vikenda,” kaže on. “Ali za drugi dio filma postojala je snažna duhovna dimenzija, gotovo transcendentalna. Koristio sam iste muzičke elemente i praktično ih raspadao dok se film pretvarao u nešto što je ponekad brutalno, ponekad emotivno, a ponekad i puno nade. Ono što ostaje je ambijentalno i eterično.”

federalna.ba/variety.com