Latinoameričke kriminalne mreže šire se Evropom, mogle bi djelovati u 16 zemalja

Porast krijumčarenja kokaina u Evropu direktno je povezan sa sve većim prisustvom latinoameričkih kriminalnih mreža na evropskom kontinentu, gdje su uspostavile bliske veze s lokalnim mafijaškim organizacijama, pokazuje četveromjesečna istraga Guardiana.

Istraga, zasnovana na bazama podataka, informacijama policijskih i obavještajnih agencija te razgovorima sa sudijama, tužiocima i stručnjacima iz osam zemalja, pokazuje da su karteli i frakcije iz Kolumbije, Brazila, Ekvadora, Venecuele, Meksika i SAD-a aktivni u najmanje 12 evropskih zemalja. Između 2014. i 2024. godine količina zaplijenjenog kokaina porasla je za 471 posto, dok je razbijen i veći broj lokalnih laboratorija u kojima se prerađuju derivati kokaina.

Kriminalne mreže prisutne u najmanje 12 evropskih zemalja

Stvarni broj zemalja mogao bi biti i veći jer istraga obuhvata samo grupe čije je prisustvo u Evropi zvanično utvrđeno policijskim operacijama, međunarodnim istragama i sudskim postupcima koji uključuju posrednike, aktivne članove, ćelije ili operativne mreže. Nisu obuhvaćene bande koje nemaju fizičko prisustvo u Evropi, ali sarađuju s evropskim mafijama kroz zajedničke kriminalne poslove.

Među identifikovanim grupama su meksički karteli Sinaloa i Jalisco New Generation (CJNG), kolumbijska mafija Clan del Golfo, gerilska organizacija ELN i disidentske frakcije Farc, brazilske kriminalne organizacije Primeiro Comando da Capital (PCC), poznata i kao Prva komanda prijestolnice, te Comando Vermelho, odnosno Crvena komanda.

Na spisku je i venecuelanska grupa Tren de Aragua, kao i američke bande Barrio 18 i MS-13, koje su raširene i u El Salvadoru, Hondurasu, Gvatemali te, u manjoj mjeri, u Meksiku.

Ove organizacije razvile su izraženije prisustvo u Španiji, Portugalu, Nizozemskoj, Belgiji i Francuskoj, dok su njihove aktivnosti zabilježene i u Njemačkoj, Rumuniji, Hrvatskoj i Slovačkoj. Organizacija Global Initiative Against Transnational Organized Crime (GI-TOC) na spisak uključuje i Bugarsku.

Daniel Brombacher, politikolog i direktor Evropske opservatorije pri GI-TOC-u, rekao je da se pojavljuje novi fenomen — prisustvo latinoameričkih grupa na područjima na kojima ranije nisu imale uspostavljenu infrastrukturu.

„Ovaj fenomen više nije ograničen na tradicionalne ulazne tačke“, rekao je Brombacher.

Nedavne policijske operacije otkrile su laboratorije za proizvodnju metamfetamina pod kontrolom meksičkih kriminalnih grupa na jugu Francuske, na sjeveroistoku Poljske i u Brandenburgu, južno od Berlina. Latinoameričke grupe pojavljuju se i u Rumuniji i Bugarskoj, duž balkanske rute.

PCC navodno djeluje u 16 evropskih zemalja

Predstavnici latinoameričkih državnih institucija i stručnjaci smatraju da bi spisak mogao biti i duži.

Neobjavljeni izvještaj javnog tužilaštva u São Paulu, koji se djelimično zasniva na podacima brazilske obavještajne agencije Abin, a u koji je Guardian imao uvid, navodi da PCC, danas najveća kriminalna organizacija u Brazilu, djeluje u 16 evropskih zemalja.

Među njima su UK, Irska, Island, Srbija, Švedska, Švicarska i Turska.

Sumnje da latinoamerički karteli i njihove frakcije nastoje učvrstiti položaj u Evropi nisu nove. Još od najmanje 1980-ih godina kolumbijske kriminalne organizacije, poput kartela Cali i Medellín, imale su uporišta u dijelovima Španije, uključujući Galiciju.

Europol je na njihov rast upozorio i u izvještaju iz 2013. godine. Međutim, aktuelni razvoj događaja ukazuje na znatno širi problem.

U ovogodišnjem izvještaju Europola navodi se da su se latinoameričke najopasnije kriminalne mreže nastanile i u Evropskoj uniji, odakle usmjeravaju operacije koje utiču na EU. To se posebno odnosi na pokretne kriminalne mreže uključene u organizirani imovinski kriminal.

Interpol, na čijem je čelu brazilski policijski službenik Valdecy Urquiza, kontaktiran je za komentar, ali nije odgovorio.

Proizvodnja kokaina u Latinskoj Americi na rekordnom nivou

Problem je postao vidljiviji tokom protekle decenije. Proizvodnja droge u Latinskoj Americi u tom je periodu porasla približno četiri puta, dostigavši rekordnih oko 4.100 tona u 2024. godini. To je uslijedilo nakon rasta do 35 posto na početku decenije.

U Kolumbiji se danas proizvodi više kokaina nego u vrijeme Pabla Escobara, ozloglašenog narkobosa. Gotovo sav svjetski kokain, kao i mnoge srodne supstance, potiče iz Latinske Amerike, posebno iz Kolumbije.

Víctor Manuel Sánchez Valdés, stručnjak za organizirani kriminal i akademik na Autonomnom univerzitetu Coahuila u Meksiku, među najvažnijim grupama navodi kartel Sinaloa i CJNG u Meksiku, Comando Vermelho i PCC u Brazilu, Clan del Golfo i različite frakcije Farc u Kolumbiji, grupe Lobos i Choneros u Ekvadoru te Tren de Aragua u Venecueli.

Sánchez Valdés smatra da je prisustvo latinoameričkih organizacija u Evropi rasprostranjenije nego što se obično misli.

„Karteli Sinaloa i CJNG prisutni su u više od 20 evropskih zemalja. To, naravno, ne znači da dominiraju ili da imaju velike ćelije“, rekao je. „Riječ je prije o poslovnim izaslanicima.“

Prema Svjetskom izvještaju o drogama Ureda Ujedinjenih nacija za droge i kriminal (UNODC) za 2026. godinu, globalna proizvodnja kokaina u 2024. iznosila je između 3.800 i 4.700 tona, što je više od četiri puta veća količina nego 2014. godine.

Južna Amerika ostaje glavno područje proizvodnje, a uzgoj koke tokom protekle decenije dostigao je rekordnih 385.000 hektara, tri puta više nego 2014. godine.

Evropa sve važnije tržište za kokain

Evropa je postala ključno tržište jer kriminalnim organizacijama nudi veće profitne marže nego SAD. Od početka decenije evropske policijske snage zaplijenile su više droge nego američke, a podaci ukazuju na to da Evropa sada čini oko četvrtine svjetske potrošnje.

Europol je nedavno izvijestio da je od 731 najopasnije kriminalne mreže koje djeluju širom Evrope njih 149 povezano s latinoameričkim organizacijama.

Od tog broja, 67 mreža ima latinoameričke članove, dok 22 čine uglavnom pripadnici latinoameričkih kriminalnih grupa.

federalna.ba

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.