Izvoz nafte s Bliskog istoka naglo pao; napadi na brodove u Hormuškom moreuzu na vrhuncu

Izvoz sirove nafte i naftnih derivata s Bliskog istoka naglo je opao tokom protekle sedmice, nakon što su jemenski Huti intenzivirali napade na trgovačke brodove koji prolaze kroz Hormuški moreuz, dodatno ugrožavajući pomorski saobraćaj u regiji.

Pomorski promet ozbiljno je poremećen od 28. februara, kada su Sjedinjene Američke Države i Izrael izveli zajedničke preventivne napade na Iran. Uslijedilo je efektivno zatvaranje Hormuškog moreuza od Teherana, a potom i američka pomorska blokada.

Napadi na trgovačke brodove u Hormuškom moreuzu tokom protekle sedmice dostigli su najviši nivo ove godine. Prema podacima britanske organizacije za pomorske trgovinske operacije (UKMTO) i međunarodnih izvora za pomorsku sigurnost, od 5. do 12. oktobra zabilježeno je najmanje 14 napada, pokušaja napada i slučajeva ometanja plovidbe u moreuzu i njegovoj okolini. Samo u ponedjeljak napadnuto je šest brodova.

Promet trgovačkih brodova kroz ovaj strateški važan pomorski prolaz pao je na najniži nivo od 22. jula, što je dodatno utjecalo na izvoz energenata.

Izvoz nafte, naftnih derivata i ukapljenog prirodnog plina (LNG) s Bliskog istoka znatno je smanjen od početka rata. Iako su zabilježeni određeni znakovi oporavka, sve veći sigurnosni rizici izazivaju zabrinutost zbog mogućih novih poremećaja u snabdijevanju.

Promet kroz Hormuški moreuz i Bab el-Mandeb na najnižem nivou

Prema podacima kompanije Kpler, izvoz sirove nafte, naftnih derivata i tečnih hemikalija s Bliskog istoka, uključujući pošiljke iz Omanskog zaljeva i Crvenog mora, pao je s 21,1 milion barela dnevno 8. oktobra na 6,7 miliona 11. oktobra. U ponedjeljak je iznosio 10,4 miliona barela, a u utorak 8,3 miliona.

Sedmični prosjek od 17 miliona barela dnevno i dalje je znatno ispod prijeratnog nivoa od približno 23,3 miliona barela.

Kroz Hormuški moreuz u ponedjeljak je prošlo svega šest trgovačkih brodova, u poređenju s 32 broda 8. oktobra, 24 dan kasnije, 11 brodova 10. oktobra i 12 brodova 11. oktobra.

Istovremeno je smanjen i promet kroz moreuz Bab el-Mandeb, koji povezuje Crveno more s Adenskim zaljevom i Indijskim okeanom. Tim prolazom je 8. oktobra prošlo 35 brodova, 10. oktobra 39, 11. oktobra 46, a u ponedjeljak 32 broda.

Huti su pojačali napade na Saudijsku Arabiju, nastojeći uspostaviti pomorsku blokadu i preuzeti kontrolu nad prolazom Bab el-Mandeb, čime se dodatno usložnjava regionalni sukob.

Analitičari upozoravaju da bi ozbiljniji poremećaji u oba strateška moreuza mogli dodatno ugroziti globalno snabdijevanje energentima i stabilnost energetskih tržišta.

federalna.ba/AA

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.