Deb Haaland ulazi u historiju kao prva Indijanka izabrana za guvernerku SAD-a

Historijski proboj za zastupljenost autohtonih naroda u američkoj politici dogodio se u utorak kada je bivša ministrica unutrašnjih poslova Deb Haaland izabrana za guvernerku Novog Meksika, postavši prva Indijanka koja vodi američku državu.

Haaland je pobijedila republikanskog kandidata Gregga Hulla, 60-godišnjeg biznismena koji je prethodno bio gradonačelnik Rio Rancha.

Njena pobjeda dolazi uslijed rastućeg političkog utjecaja među biračima Indijanaca širom zemlje. Autohtone zajednice čine otprilike 12 posto stanovništva Novog Meksika.

Kao registrovana članica Lagune Pueblo, federalno priznate plemenske nacije u zapadno-centralnom Novom Meksiku, Haaland ima duboke korijene u državi i njenim autohtonim zajednicama.

Politički put

Prije ulaska u nacionalnu politiku, radila je u plemenskoj administraciji i radu s biračima. Njeno političko putovanje dijelom je oblikovano njenim iskustvom samohrane majke koja se oslanjala na javnu pomoć prije nego što je stekla diplomu prava u tridesetim godinama.

Njen politički put počeo je ključnim prekretnicama na državnom nivou prije nego što se prebacio na nacionalnu scenu.

Nakon neuspješne kandidature za zamjenicu guvernera 2014. godine, Haaland se sljedeće godine oporavila postavši prva Indijanka u historiji SAD-a koja je vodila državnu političku stranku, obavljajući funkciju predsjedavajuće Demokratske stranke Novog Meksika od 2015. do 2017. godine.

Prvi put je stekla nacionalni značaj 2018. godine, kada je izabrana u Predstavnički dom SAD-a zajedno s novom generacijom progresivnih zakonodavaca, uključujući Alexandriju Ocasio-Cortez, Ilhan Omar i Rashidu Tlaib.

Bila je među prve dvije Indijanke izabrane u Kongres.

Godine 2021. postala je prva Indijanka koja je služila kao sekretarica kabineta SAD-a nakon što ju je tadašnji predsjednik Joe Biden imenovao da vodi Ministarstvo unutrašnjih poslova.

Tokom svoje kampanje za guvernerku, obećala je da će poboljšati pristupačnost usluga, uspostaviti opciju javne zdravstvene zaštite i reformirati sistem socijalne zaštite djece u Novom Meksiku.

Također se pozicionirala kao protivnica politika predsjednika Donalda Trumpa, oslanjajući se na svoje iskustvo suprotstavljanja njegovoj administraciji tokom službovanja u Kongresu.

Obraćajući se na predizbornom skupu u Portalesu u septembru, Haaland se osvrnula na ekonomsku politiku administracije, rekavši: "Donald Trump misli da zna nešto o Novom Meksiku."

Istakla je ekonomske poteškoće s kojima se suočavaju stanovnici, dodajući: "Moramo učiniti život pristupačnijim za stanovnike Novog Meksika, jer imamo predsjednika koji nema pojma kako mi živimo."

Haaland je obećala da će putem izvršne naredbe obustaviti nove projekte velikih centara za podatke (data centara) širom Novog Meksika, sve dok državni zakonodavci ne uspostave propise koji regulišu njihov razvoj.

Ime u dokumentima koji se odnose na Epsteina

Ime Haaland se pojavilo i u dokumentima Ministarstva pravde SAD-a koji se odnose na Jeffreyja Epsteina, a koji su objavljeni ranije ove godine.

Lokalni mediji izvijestili su da je 2014. godine, tokom svoje kampanje za zamjenicu guvernera, letjela privatnim avionom koji je unajmio Epstein, na relaciji od Santa Fea do Washingtona (D.C.).

Let je navodno bio organizovan za tadašnjeg državnog tužioca Novog Meksika, Garyja Kinga, koji se kandidovao za guvernera.

Glasnogovornik njene kampanje izjavio je da ona nikada nije imala nikakav kontakt s Epsteinom, niti je znala na koji način je avion unajmljen, dodajući da ona podržava potpunu istragu o njegovim zločinima.

Njen izbor dolazi u vrijeme kada se ove godine za lokalne, državne i savezne funkcije širom SAD-a kandiduje rekordnih 358 pripadnika autohtonih naroda, uključujući Mary Peltolu i zamjenicu guvernera Minnesote, Peggy Flanagan, koja je ušla u historiju postavši prva žena iz redova autohtonih naroda izabrana u Senat SAD-a.

Haaland će naslijediti demokratsku guvernerku Michelle Lujan Grisham, kojoj je mandat ograničen, a koju je prethodno naslijedila i u Kongresu, nakon pobjede u 1. kongresnom okrugu Novog Meksika 2018. godine.

Tokom svog mandata u Kongresu, za vrijeme prve Trumpove administracije, Haaland se protivila pokušajima smanjenja programa savezne pomoći, uključujući Medicaid i Program dodatne pomoći u ishrani (SNAP).

Tokom kampanje, obećala je da će nastaviti osporavati takve politike, ističući da je spremna ponovo se suprotstaviti Trumpu.

Pripadnici autohtonih naroda stekli su državljanstvo SAD-a 1924. godine, ali su u nekoliko saveznih država ograničenja prava glasa ostala na snazi. U Novom Meksiku, pravnim zahtjevom veterana Drugog svjetskog rata i člana Isleta Pueblo Miguela Trujilla iz 1948. godine poništena je državna odredba kojom se mnogim američkim Indijancima zabranjuje glasanje.

federalna.ba/AA

Federalna.ba dostupna je i kao mobilna aplikacija. Preuzmite je na Google Playu i App Storeu.