Bivši zvaničnici EU-a pozvali na suspenziju sporazuma s Izraelom zbog kršenja međunarodnog prava

Snažan pristup zasnovan na osnivačkim vrijednostima i principima Evropske unije biće ključan za ponovno uspostavljanje ugleda Unije, navodi se u zajedničkoj izjavi 404 bivša zvaničnika EU-a povodom kršenja međunarodnog prava u Gazi, na Zapadnoj obali i u Istočnom Jerusalemu.

U izjavi objavljenoj u ponedjeljak, potpisnici su pozvali EU i njene države članice da pređu s osuđujućih izjava na konkretne mjere, uključujući suspenziju Sporazuma o pridruživanju između EU-a i Izraela te prekid svake vojne podrške Izraelu.

„Snažan pristup zasnovan na osnivačkim vrijednostima i principima EU-a bit će ključan za ponovno uspostavljanje reputacije Unije kao snage za mir i dobro u našem vremenu“, navodi se u dokumentu.

Pogoršana humanitarna situacija u Gazi

Bivši zvaničnici upozorili su da se humanitarna i sigurnosna situacija u Gazi nastavlja pogoršavati uprkos pokretanju međunarodne mirovne inicijative. Ukazali su na kontinuirane izraelske vojne operacije, ozbiljna ograničenja dopremanja humanitarne pomoći te na ciljano ubijanje civila i humanitarnih radnika.

Prema navodima iz saopštenja, oko 500 Palestinaca, uključujući više od 100 djece, ubijeno je u Gazi tokom prve faze primirja postignutog prošlog oktobra. Ukupan broj poginulih od početka izraelske vojne kampanje premašio je 71.000, većinom civila.

Ograničenja pomoći i napadi na nevladine organizacije

Potpisnici su oštro osudili izraelska ograničenja humanitarnog pristupa, pozivajući na potpuno i trajno otvaranje graničnog prelaza Rafah te na okončanje, kako su naveli, zloupotrebe politike „dvostruke namjene“ kojom se blokira isporuka pomoći.

Kritikovana je i odluka Izraela da ukine dozvole desetinama međunarodnih nevladinih organizacija koje djeluju u Gazi, uz upozorenje da takve mjere direktno ugrožavaju pomoć koja spašava živote i krše osnovne humanitarne principe Ujedinjenih nacija.

Napadi na UNRWA i širenje naselja

U saopštenju se navode i izraelske akcije protiv Agencije UN-a za pomoć i rad palestinskim izbjeglicama (UNRWA), uključujući uništavanje njenih terenskih kancelarija na Zapadnoj obali i u Istočnom Jerusalemu. Ova kampanja ocijenjena je kao flagrantno nepoštivanje nedavnih savjetodavnih mišljenja Međunarodnog suda pravde (ICJ).

Na okupiranoj Zapadnoj obali, potpisnici su upozorili na nagli porast izraelskih naselja. Kako se navodi, tokom 2025. godine napredovali su planovi za više od 47.000 novih stambenih jedinica, što predstavlja povećanje od 81 posto u odnosu na prethodnu godinu, uprkos međunarodnim presudama koje naselja smatraju ilegalnim.

Poziv EU-u na odgovornost i međunarodne saveze

Grupa je pozvala EU da se povuče iz nedavno najavljenog Odbora za mir, upozoravajući da njegov sastav i način upravljanja mogu potkopati ulogu Ujedinjenih nacija i međunarodnog prava.

„Krajnje je vrijeme da EU i njene države članice preduzmu snažne i održive mjere kako bi se preokrenula katastrofalna situacija na teritorijama koje pogađaju palestinski narod, posebno u Gazi, ali i na Zapadnoj obali, uključujući Istočni Jerusalem“, izjavio je za Anadolu Sven Kühn von Burgsdorff, penzionisani zvaničnik EU-a i bivši ambasador Unije na okupiranim palestinskim teritorijama.

Dodao je da je za povećanje pritiska na Izrael neophodno jačanje saveza s istomišljenicima unutar OECD-a, na globalnom jugu i posebno na Bliskom istoku, uz naglasak na zaštitu neotuđivog prava Palestinaca na političko samoopredjeljenje te život u miru, sigurnosti i dostojanstvu.

federalna.ba/AA