Ambasador BiH u SAD-u: Intervjui sa Dodikom i Primorcem iskrivljuju sliku BiH i potiču opasne stereotipe

Ambasador Bosne i Hercegovine u Sjedinjenim Američkim Državama, Sven Alkalaj, reagovao je na tekstove objavljene u američkom listu The Washington Times, ocijenivši da su intervjui s Miloradom Dodikom i Maxom Primorac pokušaj da se Bosna i Hercegovina bez osnova predstavi kao radikalna i nestabilna država.

U autorskom komentaru Alkalaj navodi da su sporni tekstovi – uključujući članak pod naslovom „Republika Srpska zaslužuje nezavisnost“ te komentar „Islamistička država na granici NATO-a?“ – iznijeli tvrdnje koje, kako ističe, iskrivljuju stvarnu sliku Bosne i Hercegovine i potiču opasne stereotipe.

Historijski kontekst i upozorenja

Alkalaj je poruke iz intervjua opisao kao zapaljive i štetne, naglašavajući da podsjećaju na retoriku iz 1990-ih, koja je prethodila ratu i masovnim zločinima u Bosni i Hercegovini. Upozorio je da se javne izjave koje se tiču osjetljivih historijskih tema moraju analizirati s punom odgovornošću, uz uvažavanje činjenica i moralne dimenzije.

Posebno je istakao da je negiranje genocida neprihvatljivo, podsjetivši na presude međunarodnih sudova u vezi sa zločinima počinjenim u Srebrenici. Također je naveo da je neprihvatljivo odlikovanje osuđenih ratnih zločinaca, kao i relativizacija historijskih događaja iz Drugog svjetskog rata.

U tom kontekstu spomenuo je i djelovanje četničkog pokreta tokom Drugog svjetskog rata, pozivajući se na podatke Memorijalnog centra Yad Vashem, koji dokumentuje saradnju pojedinih četničkih struktura s nacističkim snagama i njihovu ulogu u progonu Jevreja.

Ustavna pitanja i ratna razaranja

Ambasador je ukazao i na dugogodišnje ustavne prepreke koje onemogućavaju pripadnicima jevrejske zajednice kandidaturu za Predsjedništvo BiH, naglasivši da su prijedlozi za izmjene Ustava imali različitu političku podršku unutar zemlje.

Osvrnuo se i na tvrdnje o navodnom pretvaranju crkava u džamije, ističući da historijski podaci pokazuju da je tokom rata u BiH uništen veliki broj džamija, dok su vjerski objekti drugih zajednica na teritorijama pod kontrolom Armije BiH uglavnom bili očuvani.

Optužbe za historijski revizionizam

Govoreći o stavovima Maxa Primorca, Alkalaj je naveo da pojedine njegove izjave i koncept „trećeg entiteta“ prizivaju ideološke obrasce povezane s ustaškim pokretom i politikama iz perioda tzv. Nezavisne Države Hrvatske. Istakao je da svaka reinterpretacija historije koja zanemaruje činjenice o zločinima iz tog perioda zahtijeva ozbiljnu i kritičku provjeru.

Ambasador je odbacio i tvrdnje o navodnoj prodaji Sarajevske hagade, ocijenivši ih kao netačne. Podsjetio je da je Hagada, kao simbol višestoljetne jevrejske prisutnosti u BiH, sačuvana i tokom Drugog svjetskog rata i tokom opsade Sarajeva 1990-ih.

Poziv na odgovornost medija

U završnici teksta Alkalaj je poručio da mediji imaju obavezu da izjave političkih aktera podvrgnu temeljitoj provjeri, posebno kada se radi o temama koje se tiču genocida, Holokausta i ratnih zločina. Upozorio je da nekritičko prenošenje ekstremističkih narativa može doprinijeti produbljivanju podjela i legitimizaciji diskriminacije.

Bosna i Hercegovina, zaključio je, kao država koja je prošla kroz agresiju, genocid i etničko čišćenje, zaslužuje da se o njoj govori na temelju činjenica, uz historijsku preciznost i moralnu odgovornost.

federalna.ba