/* Preload images */ body:after { content: url(../images/close.png) url(../images/loading.gif) url(../images/prev.png) url(../images/next.png); display: none; } .lightboxOverlay { position: absolute; top: 0; left: 0; z-index: 999999; background-color: black; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=80); opacity: 0.8; display: none; } .lightbox { position: absolute; left: 0; width: 100%; z-index: 100000000; text-align: center; line-height: 0; font-weight: normal; } .lightbox .lb-image { display: block; height: auto; max-width: inherit; -webkit-border-radius: 3px; -moz-border-radius: 3px; -ms-border-radius: 3px; -o-border-radius: 3px; border-radius: 3px; border: 5px solid #fff; } .lightbox a img { border: none; } .lb-outerContainer { position: relative; background-color: white; *zoom: 1; width: 250px; height: 250px; margin: 0 auto; -webkit-border-radius: 4px; -moz-border-radius: 4px; -ms-border-radius: 4px; -o-border-radius: 4px; border-radius: 4px; } .lb-outerContainer:after { content: ""; display: table; clear: both; } .lb-container { padding: 0; } .lb-loader { position: absolute; top: 43%; left: 0; height: 25%; width: 100%; text-align: center; line-height: 0; } .lb-cancel { display: block; width: 32px; height: 32px; margin: 0 auto; background: url(../images/loading.gif) no-repeat; } .lb-nav { position: absolute; top: 0; left: 0; height: 100%; width: 100%; z-index: 10; } .lb-container > .nav { left: 0; } .lb-nav a { outline: none; background-image: url(''); } .lb-prev, .lb-next { height: 100%; cursor: pointer; display: block; } .lb-nav a.lb-prev { width: 34%; left: 0; float: left; background: url(../images/prev.png) left 48% no-repeat; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=0); opacity: 0; -webkit-transition: opacity 0.6s; -moz-transition: opacity 0.6s; -o-transition: opacity 0.6s; transition: opacity 0.6s; } .lb-nav a.lb-prev:hover { filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=100); opacity: 1; } .lb-nav a.lb-next { width: 64%; right: 0; float: right; background: url(../images/next.png) right 48% no-repeat; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=0); opacity: 0; -webkit-transition: opacity 0.6s; -moz-transition: opacity 0.6s; -o-transition: opacity 0.6s; transition: opacity 0.6s; } .lb-nav a.lb-next:hover { filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=100); opacity: 1; } .lb-dataContainer { margin: 0 auto; padding-top: 15px; *zoom: 1; width: 100%; -moz-border-radius-bottomleft: 4px; -webkit-border-bottom-left-radius: 4px; border-bottom-left-radius: 4px; -moz-border-radius-bottomright: 4px; -webkit-border-bottom-right-radius: 4px; border-bottom-right-radius: 4px; } .lb-dataContainer:after { content: ""; display: table; clear: both; } .lb-data { padding: 0 4px; color: #ccc; } .lb-data .lb-details { width: 85%; float: left; text-align: left; line-height: 1.1em; } .lb-data .lb-caption { font-size: 12px; font-family: Tahoma, Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; font-weight: bold; line-height: 18px; } .lb-data .lb-number { display: block; clear: left; padding-top: 10px; padding-bottom: 1em; font-size: 12px; font-family: Tahoma, Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; color: #999999; } .lb-data .lb-close { display: block; float: right; width: 30px; height: 30px; background: url(../images/close.png) top right no-repeat; text-align: right; outline: none; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=70); opacity: 0.7; -webkit-transition: opacity 0.2s; -moz-transition: opacity 0.2s; -o-transition: opacity 0.2s; transition: opacity 0.2s; } .lb-data .lb-close:hover { cursor: pointer; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=100); opacity: 1; }  >
Forma za resetovanje korisničke šifre:
Korisničko ime:
E-mail adresa:
> BiH
Svaka sedma smrt u BiH uzrokovana zagađenim zrakom
Objavljeno: 14.03.2020 10:04
Posljednja izmjena: 14.03.2020 12:09

Skoro svaka sedma smrt u Bosni i Hercegovini uzrokovana je zagađenim zrakom, izjavio je predsjednik Udruženja Eko akcija Anes Podić. 

Ističe da se procjene broja umrlih u BiH od posljedica bolesti koje je uzrokovao zagađeni zrak kreće od 3.300 osoba, koliko je navedeno u studiji Svjetske banke  (Air Quality Management in Bosnia and Herzegovina, World Bank, 2019), pa do 5.400, koliko je procijenjeno u studiji Evropske agencije za zaštitu okoliša (Air quality in Europe - 2019 report, European Environment Agency).

Podić je naglasio da su procjene urađene na osnovu oskudnih podataka o kvalitetu zraka za 2016. godinu koje su objedinili entitetski hidrometeorološki zavodi.

- Prema podacima Agencije za statistiku BiH za 2016. godinu navodi se da je u BiH umrlo 37.070 ljudi, što znači da je svaka sedma osoba umrla od posljedica zagađenja zraka - pojasnio je Podić.

Kazao je da su mjerenja sa novih stanica postavljenih u manjim gradskim sredinama poput  Ilijaša i Visokog pokazala da je zrak izuzetno lošeg kvaliteta i u manjim gradovima, što sasvim sigurno utječe na značajan porast broja žrtava zagađenog zraka u BiH u budućim procjenama međunarodnih agencija.

- Kao direktna posljedica višedecenijskog zanemarivanja problema okoliša, sistem zaštite okoliša u Bosni i Hercegovini praktično ne postoji, što se najbolje odražava u sve lošijem kvalitetu zraka koji dišemo - poručio je Podić.

Pored nekoliko krupnih industrijskih zagađivača zraka,  dodao je Podić, emisije iz malih, potpuno neregulisanih privrednih pogona poput pilana, kao i emisija iz saobraćaja, značajan izvor zagađenja  predstavljaju i mala kućna ložišta.

Naglasio je da devet od deset bh. domaćinstava domove grije na čvrsta goriva, drvo i ugalj te da prema smjernicama Svjetske zdravstvene organizacije za kvalitetu zraka u zatvorenim prostorijama, ugalj se zbog visoke toksičnosti ne bi ni smio koristiti za zagrijavanje domaćinstava.

- Očito je od vitalnog značaja iskoristiti sve raspoložive opcije za prestanak korištenja uglja za grijanje domaćinstava. No, imajući u vidu da je u pitanju prvenstveno socijalno-ekonomski problem koji ugrožava upravo najsiromašnije, one kojima uslijed loženja uglja zdravlje biva trajno narušeno, intervencija u smjeru stroge primjene zabrane uglja morala bi početi zbrinjavanjem siromašnih porodica i osiguravanjem dostupnih alternativnih načina grijanja - predložio je Podić.

Istakao je da su peći na drva koje se koriste u BiH niske efikasnosti i visokih emisija zagađujućih materija.

- Kad se u njima sagorijeva neosušeno drvo, emisije zagađujućih materija mogu biti i do deset puta više nego kod savremenih, visoko efikasnih peći - naglasio je Podić te dodao da loženje čvrstih goriva u lošim pećima može izazvati znatno zagađenje zraka i u zatvorenim prostorima.

Podić kaže da je u velikom broju zemalja prihvaćeno da  dim nastao loženjem drveta za zagrijavanje domaćinstava predstavlja ozbiljan uzrok zagađenja zraka i zdravstvenih problema kod stanovništva.

- U skladu s tim su te zemlje usvojile propise i standarde koji regulišu emisije iz kućnih ložišta. Budući da u BiH vlasti još gotovo potpuno zanemaruju problem zagađenog zraka, ne čudi da u BiH nema propisa i standarda koji regulišu emisije iz uređaja za loženje drveta u domaćinstvima - kazao je Podić.

Zdravlju i opštem kvalitetu života stanovništva BiH, smatra on, uveliko bi doprinijelo uvođenje propisa i standarda za ograničenje emisija peći na drvo, kao i primjena subvencioniranih programa zamjene tih peći. Od toga bi, kazao je, naročitu korist imale najsiromašnije društvene grupe, koje su najviše izložene štetnom utjecaju zagađenja te i inače ugrožene visokom cijenom ogrjeva.

Smatra da nadležne institucije često tvrde da će se problem zagađenog zraka riješiti razvojem privrede i ‘svijesti stanovništva’.

- Tako prebacuju odgovornost na pojedince umjesto da tragaju za sistemskim rješenjima sistemskog problema, ali pri tome i zaobilaze vrlo očigledno alternativno rješenje: isključivo političku promjenu kursa u trošenju postojećih sredstava - poručio je Podić.

Naglasio je da se godišnje u BiH prikupi oko 30 miliona KM za poticaje obnovljivim izvorima energije te da ta sredstva dolaze upravo od građana i privrednih subjekata, koji u te svrhe plaćaju određeni procent u okviru računa za utrošenu energiju.

- Usmjeravanjem sume od 30 miliona KM godišnje na nabavku toplotnih pumpi - obnovljivog izvora energije, za domaćinstva koja lože ugalj u BiH bi se svake godine bar 20 hiljada domaćinstava riješilo grijanja loženjem prljavih goriva. Korist bi bila neprocjenjiva - poručio je Podić.

Ko problem navodi i nagli porast cijena ogrjevnog drveta, što je mnoga domaćinstva natjeralo da za grijanje koriste ugalj najgoreg kvaliteta.

- Do porasta cijena ogrjevnog drveta je došlo zahvaljujući raznim privatnim mešetarima i njihovim političkim pokroviteljima koji na preprodaji ogrjevnog drveta koje uglavnom dolazi iz državnih šuma ostvaruju izvanrednu zaradu - zaključio je Podić.

Tokom ove zime glavni grad BiH je u nekoliko navrata bio među najzagađenijim gradovima u svijetu, a slična situacija sa zagađenjem i izuzetno nezdravim kvalitetom zraka za stanovništva bila je i na području Tuzle, Živinica, Lukavca, Zenice, Ilijaša, Visokog...

federalna.ba/Fena

Najčitanije
Najnovije
Vrh