/* Preload images */ body:after { content: url(../images/close.png) url(../images/loading.gif) url(../images/prev.png) url(../images/next.png); display: none; } .lightboxOverlay { position: absolute; top: 0; left: 0; z-index: 999999; background-color: black; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=80); opacity: 0.8; display: none; } .lightbox { position: absolute; left: 0; width: 100%; z-index: 100000000; text-align: center; line-height: 0; font-weight: normal; } .lightbox .lb-image { display: block; height: auto; max-width: inherit; -webkit-border-radius: 3px; -moz-border-radius: 3px; -ms-border-radius: 3px; -o-border-radius: 3px; border-radius: 3px; border: 5px solid #fff; } .lightbox a img { border: none; } .lb-outerContainer { position: relative; background-color: white; *zoom: 1; width: 250px; height: 250px; margin: 0 auto; -webkit-border-radius: 4px; -moz-border-radius: 4px; -ms-border-radius: 4px; -o-border-radius: 4px; border-radius: 4px; } .lb-outerContainer:after { content: ""; display: table; clear: both; } .lb-container { padding: 0; } .lb-loader { position: absolute; top: 43%; left: 0; height: 25%; width: 100%; text-align: center; line-height: 0; } .lb-cancel { display: block; width: 32px; height: 32px; margin: 0 auto; background: url(../images/loading.gif) no-repeat; } .lb-nav { position: absolute; top: 0; left: 0; height: 100%; width: 100%; z-index: 10; } .lb-container > .nav { left: 0; } .lb-nav a { outline: none; background-image: url(''); } .lb-prev, .lb-next { height: 100%; cursor: pointer; display: block; } .lb-nav a.lb-prev { width: 34%; left: 0; float: left; background: url(../images/prev.png) left 48% no-repeat; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=0); opacity: 0; -webkit-transition: opacity 0.6s; -moz-transition: opacity 0.6s; -o-transition: opacity 0.6s; transition: opacity 0.6s; } .lb-nav a.lb-prev:hover { filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=100); opacity: 1; } .lb-nav a.lb-next { width: 64%; right: 0; float: right; background: url(../images/next.png) right 48% no-repeat; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=0); opacity: 0; -webkit-transition: opacity 0.6s; -moz-transition: opacity 0.6s; -o-transition: opacity 0.6s; transition: opacity 0.6s; } .lb-nav a.lb-next:hover { filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=100); opacity: 1; } .lb-dataContainer { margin: 0 auto; padding-top: 15px; *zoom: 1; width: 100%; -moz-border-radius-bottomleft: 4px; -webkit-border-bottom-left-radius: 4px; border-bottom-left-radius: 4px; -moz-border-radius-bottomright: 4px; -webkit-border-bottom-right-radius: 4px; border-bottom-right-radius: 4px; } .lb-dataContainer:after { content: ""; display: table; clear: both; } .lb-data { padding: 0 4px; color: #ccc; } .lb-data .lb-details { width: 85%; float: left; text-align: left; line-height: 1.1em; } .lb-data .lb-caption { font-size: 12px; font-family: Tahoma, Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; font-weight: bold; line-height: 18px; } .lb-data .lb-number { display: block; clear: left; padding-top: 10px; padding-bottom: 1em; font-size: 12px; font-family: Tahoma, Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; color: #999999; } .lb-data .lb-close { display: block; float: right; width: 30px; height: 30px; background: url(../images/close.png) top right no-repeat; text-align: right; outline: none; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=70); opacity: 0.7; -webkit-transition: opacity 0.2s; -moz-transition: opacity 0.2s; -o-transition: opacity 0.2s; transition: opacity 0.2s; } .lb-data .lb-close:hover { cursor: pointer; filter: progid:DXImageTransform.Microsoft.Alpha(Opacity=100); opacity: 1; }  >
Forma za resetovanje korisničke šifre:
Korisničko ime:
E-mail adresa:
> Život > Oko svijeta
Deset historijskih zabluda u koje vjeruju i visokoobrazovani ljudi
Objavljeno: 11.03.2019 12:33
Posljednja izmjena: 12.03.2019 10:02
Foto: Ilustracija

Historija možda nije popularan hobi, ali postoje neke činjenice vezane za prošlost koje znaju i ljudi koji nisu historičari. Svi smo čuli za priče o 300 Spartanaca i šta se desilo vješticama u srednjem vijeku. Ove priče su postale poznate zahvaljujući filmovima i zvuče istinito. Ali ako počnemo provjeravati pouzdane izvore, vidjet ćemo da se neke stvari nisu dešavale onako kako mi mislimo da jesu.

S vedrije strane, mi uvijek tragamo za istinom. Zadivit ćemo vas činjenicom da profesionalni historičari i obični ljudi vide stvari na kompletno drugačiji način.

MIT BROJ 1: GALILEO JE BIO PRVA OSOBA KOJA JE MISLILA DA SE ZEMLJA OKREĆE OKO SUNCA

To baš nije u potpunosti istinito. To je zapravo jedna generalizacija činjenica. Ljudi su shvatili da Zemlja nije centar svemira još 300 godine pr.n.e.

Grčki naučnik Aristarh sa Samosa je bio prva osoba koja je predložila ovu ideju. Međutim, nije bilo načina da se dokaže ova njegova teorija sve do 16. stoljeća kada je Nikola Kopernik odlučio da radi na tome.  Bilo je dosta ljudi koji se nisu slagali s njim ali je, s druge strane, bilo ljudi koji su ga podržavali, kao što je to bio Galileo. Tako da Galileo nije predložio ovu teoriju, već je on više dokazao ovu teoriju zahvaljući teleskopu kojeg je izumio.

MIT BROJ 2: GLADIJATORI SU BILI ROBOVI

Mass-mediji danas često prikazuju gladijatore kao robove koji su učeni da se bore. Borili su se i ubijali jedni druge radi zabavljanja publike. Ali ako malo bolje pogledamo historijske činjenice, vidjet ćemo da njihovi životi nisu bili toliko tragični. Na početku, borci su bili birani iz reda lokalnih robova, osvojenih ljudi i kriminalaca.

Kako su gladijatorske igre bivale sve više i više popularne, slobodni ljudi su počeli da dolaze u gladijatorske škole. Većina bivših vojnika je tu dolazila kako bi zaradila novac. Kasnije su i plemićki ljudi dolazili da postanu gladijatori. To su radili kako bi postali poznati i niko ih nije tjerao da se bore do smrti.

MIT BROJ 3: ALEKSANDAR VELIKI JE IMAO NAJVEĆE CARSTVO U LJUDSKOJ HISTORIJI

Aleksandar Veliki je kreirao veliko carstvo ne samo po tadašnjim standardima, već i sadašnjim. Zato se vjerovalo da je bio najveći osvajač svih vremena. No, sagledavajući prave činjenice, nije teško shvatiti da je Mongolsko carstvo bilo najveće na svijetu.

U periodu od 12. do 14. stoljeća, Mongoli su posjedovali cijelu Centralnu Aziju, Kinu, Bliski istok, Koreju te istočnu Evropu sve do Austrije. S druge strane, Aleksandar Veliki je samo posjedovao antički Egipat, dio Perzije i dio Indije. Također, odmah nakon smrti Aleksandra Velikog njegovo carstvo je prestalo postojati, dok je Mongolsko trajalo mnogo duže.

MIT BROJ 4: NINDŽE SU NOSILE CRNU ODJEĆU

Prave nindže nemaju nikakve veze sa herojima u crnim odijelima sa filmova. Oni su bili špijuni i ubice u srednjem vijeku u Japanu. Oni jesu bili vješti u borilačkim vještinama, ali nisu nosili crnu odjeću i maske. Nindžin zadatak je bio da se dobro uklopi u okolinu, da bi mogli posmatrati osobu koja ih interesuje.

Ovakva vrsta posla nije bila poštovana – njihove metode su se smatrale nečasnim, za razliku od posla samuraja. Do 17. stoljeća nindže više nisu skoro ni postojale. Ali priče o njima su i dalje bile tu – vjerovalo se da su nindže imale natprirodne moći, kao npr. moć hodanja po vodi ili pomjeranja bez pravljenja zvuka. Ali ovo su samo priče i ništa više.

MIT BROJ 5: U SREDNJEM VIJEKU VJEŠTICE SU SPALJIVANE

Mnogo ljudi vjeruje da je hiljade nedužnih žena zapaljeno u Evropi u srednjem vijeku. Ali činjenica je, da je do 15. stoljeća Crkva negirala činjenicu da vještice postoje. Masovno proganjanje vještica započelo je u 16. i 17. stoljeću. Razlog za ovo je bila pandemija kuge.

Bolest se tako brzo širila da je više od 24% evropske populacije umrlo u nekoliko godina. Nije bilo lijeka te su ljudi bili u takvoj panici da su mislili da je uzrokovano vračanjem. Do 16. stoljeća i Crkva i obični ljudi su se bojali magije te su pogubili svakog ko je imao ikakve veze s tim. Ali vještice su se spaljivale samo radi demonstracije ljudima. Većinu vremena, one su vješane – to je bio najpopularniji način pogubljenja.

MIT BROJ 6: SPARTANCI SU BACALI SLABAŠNU NOVOROĐENČAD PREKO PLANINA

Spartanci su bili zaista grubi u podizanju budućih boraca. Činjenicu da su bacali slabašnu novorođenčad  preko planine je prenio antički grčki pisac Plutarh. Ali, moderni naučnici vjeruju da ovo nije istina ili da se to možda desilo jedanput, te da ovo nije bio redovan fenomen.

U antičkoj Sparti postojala je tradicija da se ljudi bacaju u jame, ali to su radili samo zatvorenicima i kriminalcima. Nedavno antropološko istraživanje pokazalo je da su ostaci pripadali muškarcima u dobi od 18 do 35 godina. Pronađene su i druge kosti, ali nije bilo ni traga o novorođenim bebama. Tako da danas, nema dokaza da su Spartanci ubijali slabašne bebe.

MIT BROJ 7: SAMO SU MUŠKARCI MOGLI POSTATI PIRATI

Malo ljudi zna da su postojali i ženski pirati. Možda je to zato što im je bilo jako teško da idu na brod. Ženama nije bilo dozvoljeno da potpisuju ugovore, koji su bili obavezni cijeloj posadi ukoliko su željeli da se ukrcaju.

Kako bi se pridružile posadi, mnoge žene su se maskirale u muškarce. Ali ipak, mnogi papiri su imali zapise o njima (imena i druge informacije). Ovaj fenomen se raširio u različitim državama, kao što su Norveška, Engleska, Francuska i Kina.

MIT BROJ 8: SHAKESPEARE JE STVORIO HAMLETA

Jedan od najpoznatijih Shakespearovih komada je Hamlet. Ipak, malo ljudi zna da je zapravo zasnovan na drugom komadu – The Life of Amleth. Napisao ga je Saxo Grammaticus u 13. stoljeću.

Radnja oba komada je skoro pa identična – protagonista je Amleth, danski princ. Mladić je bio ljut zbog majčinog braka sa uzurpatorom te ga ubija.

MIT BROJ 9: U SREDNJEM VIJEKU PROSJEČNI ŽIVOTNI VIJEK BIO JE 30 GODINA

Najopasniji period čovjekovog života u srednjem vijeku je bio period ranog djetinjstva. Smrtnost male djece je bila čak 50%. Ova statistička informacija iskrivljuje stvarnu sliku koliko dugo su ljudi zapravo živjeli u tom periodu. Ljudi koji su uspjeli da prežive rano djetinjstvo imali su jako dobre šanse da žive 40, 50 i 60 godina.

U prosjeku, muškarci su umirali u 45. godini. Žene su živjele otprilike do 50. godine, a najbogatiji su živjeli čak i do 65. godine. Naravno, postojale su velike šanse za umiranje – pandemije, ratovi i loša medicina su neki od faktora. Život u srednjem vijeku je bio dosta teži nego danas. Ali nije bio toliko težak koliko neki ljudi danas misle.

MIT BROJ 10: SAMO SE 300 SPARTANACA BORILO PROTIV PERZIJSKE VOJSKE OD HILJADU VOJNIKA

Podvig od 300 borbenih Spartanaca postao je glavna radnja u mnogim knjigama, filmovima i čak igricama.  Međutim, mass-kultura nam često govori izvrnute verzije historijskih događaja. U bici kod Termopila, 300 Spartanaca je zauzelo položaje sa Leonidom. Ali su ih podržali grčki vojnici. Tako da su se Perzijanci morali boriti protiv 5.000-7.000 vojnika.

Ipak, Spartanci su bili jedini koji su se borili do kraja. Perzijska vojska je brojila oko 20.000 muškaraca. Spartanci su svakako bili heroji.

Mass-kultura često izvrće stvarne činjenice kako bi ih napravila dramatičnim.

federalna.ba/brightside.me

Najčitanije
Najnovije
Vrh